Piędzik przedzimek – biologia, zwalczanie

Piędzik przedzimek (Operophtera brumata) to motyl, którego dorosłe osobniki można zaobserwować w sadach późną jesienią. Szkodliwy jest głównie dla jabłoni i gruszy w okresie wiosennym, kiedy jego gąsienice wygryzają dziury w liściach, uszkadzają pąki kwiatowe i zawiązki owoców. Aby uniknąć tego wiosennego problemu za zwalczanie piędzika przedzimka trzeba zabrać się już niebawem – pod koniec września.

O zwalczaniu tego szkodnika krótko pisaliśmy już kiedyś na stronie poradnika, w artykule szkodniki roślin sadowniczych. Warto wrócić do tematu, kładąc nacisk na niechemiczne zwalczanie piędzika przedzimka jesienią.

Biologia i cykl życiowy piędzika przedzimka

Piędzik przedzimek jest jednym z nielicznych motyli, które wylatują dopiero jesienią. Stąd zresztą jego nazwa – przedzimek. Uaktywnia się on w temp, 4-8°C. Aby go zaobserwować trzeba wybrać się do sadu późnym wieczorem, najlepiej po pochmurnym, deszczowym dniu, po pierwszych przymrozkach pod koniec października lub w listopadzie. Gdy zapadnie mrok samce rozpoczynają lot godowy, poszukując samic. Ta pora na gody to sprytne rozwiązanie ze strony Matki Natury, bo o tej porze roku nie ma już większości ptaków, które mogły by zagrażać tym motylom.

Dorosłe osobniki piędzika przedzimka nieco się różnią w zależności od płci. Samiec jest niewielkim motylem o jasnych, szarobrązowych skrzydłach, których rozpiętość dochodzi do ok. 3 cm. Samica natomiast bardziej przypomina pająka niż motyla, a jej skrzydła są znacznie zredukowane na rzecz dużego odwłoka, który pomieści ogromną liczbę jaj. Za dnia samice ukrywają się w szczelinach w korze pni drzew lub w trawie pod drzewami. Gdy się ściemnia wędrują w górę pni i w koronach drzew oczekują na samce. Po zapłodnieniu składają jaja w zagłębieniach kory w koronach drzew i tutaj jaja zimują do wiosny.

Wiosną wylęgają się z nich zielone gąsienice z ciemnym paskiem, które żerują do połowy czerwca, uszkadzając liście, pąki kwiatowe i zawiązki owoców jabłoni, grusz, czasem też czereśni i innych drzew i krzewów owocowych. Występują też na roślinach niesadowniczych, ich przysmakiem są m. in. liście dębów, brzóz i wiązów. Gąsienice piędzika przedzimka dość łatwo rozpoznać, gdyż poruszają się w bardzo charakterystyczny sposób, przypominający odmierzanie odcinków przebytej drogi – wyginają ciało na kształt odwróconej litery U. Ten sposób poruszania wynika z tego, iż gąsienice te mają tylko dwie pary odnóży na odwłoku.

 

Wiosną gąsienice piędzika przedzimka ogałacają drzewa z liści, uszkadzają pąki i zawiązki owoców.

Zwalczanie piędzika przedzimka w sadach

Wiosną, w fazie zielonego pąka kwiatowego można przeprowadzić na jabłoniach i gruszach oprysk zwalczający gąsienice piędzika przedzimka, np. preparatem Decis 2,5 EC. Lepiej jednak uniknąć konieczności oprysków i w bardziej przyjazny środowisku sposób, zwalczać piędzika przedzimka jesienią. Tym bardziej, że wiosną gąsienice są w dużych ilościach zjadane przez ptaki i ich pisklęta.

Dlatego zalecane jest, bardziej przyjazne naturze, zwalczanie piędzika przedzimka jesienią. O tej porze roku naszym celem stają się samice, wędrujące w górę pni drzew, ku ich koronom. Aby je powstrzymać na przełomie września i października na pniach trzeba założyć pułapki lepowe w postaci papierowego lub foliowego lejka, pokrytego od spodu substancją klejącą, opasającego pień drzewa. To znacznie zredukuje występowanie tego szkodnika i zapobiegnie jego masowej inwazji.

Autorami fotografii są: Olaf Leillinger (dorosła postać samca) i Markus Hagenlocher (gąsienica). Źródło: Wikimedia Commons.

Zobacz także na blogu:
Miodówka gruszowa – zwalczanie na działce i w ogrodach przydomowych
Gruzełek cynobrowy – grzyb atakujący rośliny liściaste
Monilioza – brunatna zgnilizna drzew pestkowych

7 komentarzy to “Piędzik przedzimek – biologia, zwalczanie”

  1. tera napisał(a):

    To jest prawda z tymi pułapkami. Na wiosnę poprzylepiałam pułapki, to były całe oblepione motylami przedzimka.

  2. Tośka napisał(a):

    Ja o nim czytałam jako szkodnik wiśni i czereśni, czy dobrze myślę?

  3. Tośka napisał(a):

    Mam pytanie żeby obrazkowo pokazać jak te lepy przyczepić jak wyglądają? Jest taka możliwość?

  4. jolkaza napisał(a):

    Czy w sklepach ogrodniczych można kupić takie pułapki, bo ja nigdy ich nie widziałam?

  5. admin-rafaloku napisał(a):

    O, ile komentarzy! Fajnie, że udało mi się Was zainteresować tematem :-)
    A teraz moje odpowiedzi:

    tera – wiosną nie wyłapujemy przedzimka, wiosną prawdopodobnie łapałaś owocówki, powodujące robaczywienie owoców. W połowie maja montuje się opaski na owocówkę śliwkóweczkę. To niszczy pierwsze jej pokolenie, opaski trzeba ponownie założyć w sierpniu aby zwalczyć drugie pokolenie szkodnika. W czerwcu montujemy natomiast opaski przeciw owocówce jabłkóweczce. Z tym że te opaski są inne – przeciwko owocówkom są to opaski z papieru falistego, pokrytego substancją klejącą (opaską po prostu owijamy pień drzewa). Natomiast przeciwko przedzimkowi jesienią zakładamy opaski w kształcie odwróconego lejka. –

    Tośka – jak najbardziej piędzik przedzimek może atakować też wiśnie i czereśnie. Występuje on powszechnie w lasach liściastych i w sadach, na różnych drzewach owocowych. Co do pokazania jak opaski na piędzika wyglądają, to niewielkie zdjęcie daliśmy kiedyś w poradniku, przy artykule o szkodnikach roślin sadowniczych – zobacz.

    Jolkaza – musisz popytać. Opaski można też wykonać samodzielnie. Leśnicy owijają pnie drzew taśmą pokrytą lepiszczem. Zdjęcie (i przy okazji dobre fotografie gąsienic piędzika przedzimka) znajdziesz na stronie Lasów Państwowych przy artykule Lasy dębowe zagrożone – takie opaski starczą. Natomiast proponowane przeze mnie w kształcie odwróconego lejka są bardziej pracochłonne do wykonania ale będą też skuteczniejsze.

    Co do tego, gdzie można kupić – poszukajcie w „google” na hasła „opaski lepowe” oraz „pułapki lepowe”. Opaskę w postaci taśmy pokrytej klejem (owijamy nią pień drzewa) produkuje m. in firma BROS. Nazwali ją „Bros – lep do drzew”. Produkty tej firmy są raczej ogólnie dostępne. Można znaleźć też sklepy gdzie jest duży wybór różnych pułapek na owady atakujące rośliny sadownicze i warzywa.

  6. Piotr napisał(a):

    Przedstawię swój problem
    Drzewa wiśni na podkładce czereśnia ptasia wsadzone na wiosnę
    Niestety nie wykonałem oprysków na wiosnę na owada
    jedynie miedzianem
    Ten sad jest w okolicy gdzie blisko jest rzeka i las w tym dęby ,olszyna
    Działka jest długa i dochodzi obniżeniem terenu do rzeki.
    Robactwa niestety jest dużo.
    Na drzewach wiśni od dołu do góry na wiosnę wystąpił gołożer
    całe pnie nowo wsadzonych drzewek nie wypuściły liści
    Na samej górze drzewa wypuściły jedynie dwa trzy pędy, które teraz mają piękne przyrosty około pół metra.
    Niestety dolna część drzewa nie ma nawet listka z tego powodu drzewa są wysoki
    i się przewracają.
    Podejrzewam że to sprawka piędzika przedzimka.
    Sadzę że coś szło do góry i zjadało pąki
    Drzewa które przyciąłem nisko nie mają przyrostów jedynie drzewka wiśni które były wysoko przycięte wypuściły pędy na samych wierzchołkach.
    Męczę się tak już 5 lat i do tej pory sadziłem ze to wina drzewek.
    Ale w tamtym roku brałem drzewka bezpośrednio od producenta w piątek a w sobotę podczas deszczu sadziłem
    Pozostaje jakiś szkodnik.
    Proszę o pomoc
    dziękuję

  7. Marcin napisał(a):

    Tego szukałem:)



Pings responses to this post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Comment